jump to navigation

Dost kuvvet takibi April 12, 2009

Posted by Bahadir Sahin in Calismalar (Studies), Haber (News), Turkce.
Tags: , , ,
trackback


Günümüz savaşlarının ve çatışmalarının en önemli özelliklerinden biri, dost kuvvetlerle düşman kuvvetleri ayıran hatların eskiye göre çok daha silik olmasıdır. Kuvvetlerin daha küçük gruplar olarak teşkilatlandırılması ve hızla her yönde hareket edebilmesi, ‘savaşın sisini’ (fog of war) daha da yoğunlaştırmıştır. Artık günümüzde, çatışma alanında dost kuvvetleri düşmandan ayırmak iyice güçleşmiştir. Her seviyedeki lider için kuvvetlerinin en son konum ve durumlarını doğru olarak bilmek, temel bir mesele haline gelmiştir. Dost ateş altında zaiyat verme veya belirsizlik sebebiyle düşmanla zamanında bağlanamama riskleri iyice artmıştır. Ancak bilişim teknolojileri, bu alanda da birtakım çözümler üretmektedir. Ülkemiz açısından durum incelendiğinde, Savunma Sanayi Müsteşarlığı’nın bu alanda kaydettiği değerli çalışmalar gözlemlenmektedir. Ayrıca, Türk bilişim sanayinin işbirliğine dayalı güçlü bir organizasyon ile bu alanlarda, uluslararası rekabet gücü yüksek milli çözümleri kısa sürelerde üretebilme potansiyeline sahip olduğuna şüphe yoktur.

Dost-düşman ayırt erme sistemleri

Bilişim teknolojilerinin bu konuda ürettiği veya üretebileceği çözümlerden en önemlileri, dost ve düşman ayırt etme sistemleri (intelligence friendly or foe-IFF), komuta kontrol sistemleri (command and control-C2), duyarga ağları ve ağ merkezli harekât (network centric warfare) sistemleri, genişbant telsiz ağlar, tasarsız ağlar, uydu haberleşmesi, istihbarat sistemleri ve dost kuvvetler izleme sistemleridir. Ancak bu sistemler, birbirlerinden bağımsız ve ayrı sistemler olarak düşünülmemelidir. Gerçekte bütün bu sistemler iç içedir ve birbirleriyle bütünleşmiş olmak zorundadırlar. Daha da ötesi birleşik (çok uluslu) harekâtlarda kullanılabilmeleri için uluslararası standartlar ve protokollerle uyumlu olmaları (interoperability) gerekmektedir. Bu sistemlerin her biriyle ilgili olarak, önümüzdeki aylarda yazılarımız olacak. Bu ay, dost kuvvet takip sistemlerini anlatacağız.
Günümüzde dost kuvvet takip sistemleri, Amerikan ve İngiliz Kuvvetleri tarafından “Blue Force Tacking (BFT)” adıyla kullanılmaktadır. Zaman içinde, bu sistemin kullanımın birçok modern orduda hızla artacağını düşünüyoruz. Halen Amerikan ve İngiliz Kuvvetleri tarafından kullanılan sistem, bir Amerikan savunma sanayi şirketi tarafından üretilmiştir ve sistemde kullanılan terminaller aşağıdaki temel birimlerden oluşmaktadır:

l Köşeden köşeye 12 inç, gün ışığında görülebilir ekrana sahip, bir imleçle veya ekrana dokunarak işletilebilen dizüstü bilgisayar,
l Portatif bir uydu birimi ve anteni,
l Küresel konumlama sistemi (GPS),
l Emir veya rapor alıp göndermeyi, alınan konum bilgilerini harita üzerinde görüntülemeyi sağlayan coğrafik bilgi sistemi (GIS) destekli komuta kontrol (C2) yazılımı.

Bu terminaller, her beş dakikada bir veya konumlarında belli bir mesafenin üzerinde değişiklik olması halinde durumlarını uydu kanalıyla rapor etmektedirler. Ayrıca yazılı mesajların gönderilmesi ve alınmasına da olanak tanımaktadırlar. Bu maksatla, yaklaşık 2,4 kbps alma (ileri-forward, down), 100 bps gönderme (geri-back, up) kapasitesine sahip bir uydu kanalı kullanmaktadırlar. Bunun yanı sıra mesajları kapama (kripto) ve açma yeteneğine sahiptirler. Terminallerin her birisinin maliyeti yaklaşık 1.600 dolardır. Sistem, terminallerden gelen bilgileri düşman hakkında elde edilen bilgilerle birleştirebilmekte, diğer terminallere dağıtabilmekte ve birleştirilmiş ve tanımlanmış resmin her seviyede görüntülenip sorgulanmasına olanak tanımaktadır.

Dost ateşiyle zaiyat başarıyla engelleniyor

BFT, İkinci Körfez Harekâtı’nın hemen öncesinde Amerikan Kara Kuvvetleri için geliştirilen Kuvvet XXI Muharebe Komutası – Tugay ve Altı (Force XXI Battle Command-Brigade and Below, FBCB2) isimli sistemin İkinci Körfez Harekâtında hızlı bir şekilde kullanıma sokulmasıyla ortaya çıkmıştır. FBCB2 başlangıçta karasal (uydu kullanmayan, terrestrial) telsiz haberleşmesine dayanacak şekilde tasarlanmıştı. Fakat her zaman görüş hattının sağlanamaması nedeniyle, sistem uydu üzerinden çalıştırılabilecek şekilde değiştirilip, Körfez Savaşı’nda (2003) bir Amerikan Kara Kuvvetleri Tugayı, bir Amerikan Deniz Piyade Birliği ve karşılıklı uyumluluğu da denemek maksadıyla bir İngiliz Kara Kuvvetleri Birliği’ne dağıtıldı. Halen kullanılan terminal sayısının 60 bin adet olduğu düşünülmektedir. Başlangıçta miktarlar az olduğu için sadece önemli kara araçları bu sistemle donatılmıştır. Buna rağmen, Körfez Savaşı’nda kullanan birliklerde dost ateşiyle zaiyatı engellemiştir.

Basında çıkan haberlere göre, Amerika Birleşik Devletleri birliklerini 2010 yılından itibaren 120 bin adet ikinci nesil BFT terminaliyle donatmayı planlamaktadır. BFT2, daha fazla bant genişliği sağlayan Inmarsat IV uydularını kullanacaktır. Bunun sayesinde terminallerin alma hızı 120 kbps gönderme hızı ise 3 kbps’a çıkacaktır. Terminaller 5 dakika yerine her 10 saniyede bir durum bilgilerini göndereceklerdir. İlave olarak daha gelişmiş C2 sistemlerine sahip olacaklardır. Yeni terminallerin birim maliyetleri yaklaşık 2.500 dolardır.

Milli bir sistem geliştirmek mümkün ve gerekli

İlk bakışta, BFT benzeri bir dost kuvvet takip sisteminin milli olarak üretiminin kısa sürede gerçekleştirilebileceği düşünülebilir. Sistemin taklidinin gerçekleştirilmesi, gerçekten çok sıra dışı bir iş değildir. Fakat liderlerin çatışma sahasında tamamen güvenebilecekleri bir sistemin geliştirilmesi göründüğünden çok daha zordur. Bu sistemde sistemin güvenirliliği ve veri güvenliği hayati öneme sahiptir. En önemli zorluk, BFT tasarımında küresel konumlama ve haberleşme için kullanılan uyduların özellikle Türkiye gibi ülkeler için çok güvenilir olmamasıdır. Bu sorun, şekilde gösterildiği gibi karasal telsiz teknolojilerinden daha fazla yararlanan, buna rağmen tasarsız ağlar ve insansız hava araçları sayesinde kesitisiz iletişim olanakları sağlayan teknolojiler milli olarak geliştirilerek çözülebilir. Uluslararası standartlarla uyumlu milli iletişim protokolleri ve terminaller için milli işletim sistemlerine de ihtiyaç vardır. Yaygın küresel konum belirlemenin GPS kullanmadan yapılması da mümkün ve gereklidir. Son olarak etkin tasarsız ağ güvenlik protokollerinin geliştirilmesi gerekmektedir.

Bütün bu sistemlerin iyi bir proje yönetimi ve etkin bir endüstriyel işbirliğiyle dört veya beş yıl içerisinde gerçekleştirilmesi mümkündür. Bu gerçekleştirilebildiğinde, modern orduların sahip olduğundan daha modern, tek ere kadar yaygınlaştırılmış milli bir dost kuvvet takip sistemi geliştirilmiş olacaktır.

Comments»

No comments yet — be the first.

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: